इ.स.पूर्व सहाव्या शतकात प्राचीन भारतात उदयास आलेली १६ महाजनपदे ही भारतीय इतिहासातील महत्त्वाची राजकीय केंद्रे होती. लोहतंत्रज्ञान, व्यापार, करप्रणाली आणि साम्राज्य विस्ताराच्या धोरणांमुळे या राज्यांची भरभराट झाली. मगध, कोसल, अवंती, वज्जी आणि गांधार यांसारख्या राज्यांनी भारतीय संस्कृती, अर्थव्यवस्था आणि धर्माच्या विकासात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. या लेखात सर्व १६ महाजनपदांचा इतिहास, राजधानी, वैशिष्ट्ये आणि मगधच्या साम्राज्यवादी उदयाचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला आहे.