लालू प्रसाद यादव: राजकारणातील एक करिष्माई व्यक्तिमत्व|ITIHASIKA07

Table of Contents

लालू प्रसाद यादव यांचा आरंभिक जीवन आणि शिक्षण

लालू प्रसाद यादव: गरीबीतून राजकारणाच्या वर्तुळातले नेतृत्व

लालू प्रसाद यादवांचा जन्म ११ जून १९४८ रोजी बिहारच्या गोपालगंज जिल्ह्यातील फुलवरिया गावात झाला. ते एका गरीब कुंभार कुटुंबात जन्मले, जिथे शेतकरी वडील केशव प्रसाद यादव आणि गृहिणी आई मरचिया देवी यांनी मुलांवर संस्कारांची बीजं पेरली. आर्थिक तंगी असूनही, घरातील वातावरण राजकीय चर्चांनी भारावलेले होते, ज्यामुळे लालूंच्या मनात लहानपणापासूनच सामाजिक प्रश्नांबाबत उत्सुकता निर्माण झाली.

त्यांचं बालपण खूपच संकटपूर्ण होतं. शाळेत पायी जाऊन शिक्षण घेणं, दिव्याची कमी म्हणून कंदिलाच्या लहान उजेडात अभ्यास करणं – अशा परिस्थितींनी त्यांच्या बालपणाला संघर्षमय बनवलं. पण हेच संघर्ष लालूच्या नेतृत्वगुणांना आकार देणारे अनुभव ठरले, जे पुढे बिहार आणि भारताच्या राजकारणात त्यांना वेगळं स्थान देणार होते.


लालू प्रसाद यादव: विद्यार्थी जीवन आणि नेतृत्वाची पहिली झलक
( lalu prasad yadav education )

लालू प्रसाद यादव यांनी आपले शिक्षण पाटना विद्यापीठात कायदा आणि राजकारण या विषयांतून पूर्ण केले. विद्यापीठात असताना ते फक्त पुस्तकी अभ्यासापुरते मर्यादित राहिले नाहीत; त्यांनी विद्यार्थी संघटना आणि चळवळींमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. १९७० च्या दशकात त्यांचा प्रभाव हळूहळू वाढत चालला होता, आणि या काळात त्यांना लोकनायक जयप्रकाश नारायण यांच्या नेतृत्वाखालील संपूर्ण क्रांती आंदोलनात सामील होण्याची संधी मिळाली. हाच क्षण त्यांच्या राजकीय प्रवासाचा प्रारंभ ठरला.

विद्यार्थी जीवनात लालू यांनी संघटनेचे अध्यक्षपद सांभाळले, जिथून त्यांचा जनाधार मजबूत झाला. त्यांची उत्कृष्ट भाषणशैली, हास्यविनोद आणि लोकांशी सहज संवाद साधण्याची क्षमता विद्यार्थ्यांमध्ये त्यांना अत्यंत लोकप्रिय नेता बनवून गेली. अभ्यासाची आवड असूनही, समाजासाठी काहीतरी कार्यक्षम बदल घडवण्याची जिद्द त्यांच्यात सदैव होती, आणि हेच त्यांचे पुढील राजकीय यशाची बीजं ठरली.


राजकीय कारकीर्दीची सुरुवात

जेपी आंदोलनात लालूंचा ठळक सहभाग

१९७४ मध्ये लालू प्रसाद यादव यांनी जयप्रकाश नारायण यांच्या नेतृत्वाखाली सुरु झालेल्या भ्रष्टाचारविरोधी चळवळीमध्ये (जेपी आंदोलन) सक्रिय सहभाग घेतला. हे आंदोलन फक्त बिहारपुरते मर्यादित नव्हते, तर ते संपूर्ण देशात नवा बदल घडवण्याचा प्रयत्न करत होते. लालूंनी या चळवळीत सामील होऊन त्यांच्या नेतृत्वगुणांची पहिली झलक दाखवली. या आंदोलनात त्यांचा सहभाग इतका ठळक होता की त्यांना काही काळ तुरुंगवास भोगावा लागला.

या अनुभवामुळे लालूंची प्रतिमा जनतेसमोर सच्चा नेता म्हणून उभी राहिली. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची दिशा ठरवली – गरिब, शोषित आणि मागासवर्गीय लोकांसाठी सतत संघर्ष करणे.

संसदीय प्रवासाची सुरुवात

लालू प्रसाद यादव यांची संसदीय कारकीर्द १९७७ मध्ये सुरु झाली, तेव्हा ते फक्त २९ वर्षांचे होते. या निवडणुकीत त्यांनी काँग्रेस आणि जनसंघ सारख्या मोठ्या पक्षांना मागे टाकत एक ऐतिहासिक विजय मिळवला. त्यांनी जनतेच्या प्रश्नांवर आपला आवाज बुलंद केला आणि आपल्या सरळ, प्रभावी आणि लोकाभिमुख भाषणशैलीमुळे लोकांमध्ये लोकप्रियता कमावली.

१९९० च्या दशकात लालूंची प्रतिमा ग्रामीण नेतृत्वाची सशक्त ओळख बनली होती. ते राज्यातील सामाजिक न्यायाचे नवे झेंडे वाहणारे नेता म्हणून चर्चेत येऊ लागले, ज्यांनी गरिब व मागासवर्गीयांच्या हितासाठी आपला कार्यमार्ग ठरवला.


बिहारचे मुख्यमंत्री म्हणून काळ

सामाजिक न्यायाची संकल्पना आणि लालूंचा दृष्टिकोन

१९९० मध्ये लालू प्रसाद यादव बिहारचे मुख्यमंत्री झाले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली मुख्यमंत्रीपद फक्त सत्ता मिळवण्याचं माध्यम नव्हतं, तर समाज बदलण्याचं साधन बनलं. त्यांनी सामाजिक न्यायाला प्राधान्य दिलं आणि मागासवर्गीय, दलित, ओबीसी आणि मुस्लिम समाजाला समाजात समान स्थान मिळवून देण्याचा प्रयत्न केला.

त्यांचा काळ लोकांमध्ये “भैय्या कल्चर” किंवा “ग्रामीण नेतृत्व” म्हणूनही प्रसिद्ध झाला. सामान्य माणसाला वाटायचं, “हा आमच्यातलाच एक नेता आहे.” शिक्षण, पोलीस भरती, सरकारी नोकऱ्यांमध्ये आरक्षण आणि संधी निर्माण करून त्यांनी सामाजिक समता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला.

आरक्षण धोरण आणि दलित उत्थान

लालूंच्या कार्यकाळात मंडळ आयोगाच्या शिफारशींना प्रभावीपणे अंमलात आणलं गेलं. ओबीसींसाठी सरकारी नोकऱ्यांमध्ये आरक्षण लागू करून सामाजिक आणि राजकीय सन्मान मिळवून देण्यात आला. समाजातील दुर्लक्षित घटकांना व्यासपीठ मिळालं, जिथे त्यांनी आपली ताकद आणि आवाज दाखवण्याची संधी मिळवली.

त्यांच्या कारकिर्दीत दलितांसाठी शैक्षणिक आणि कल्याणकारी योजना राबवण्यात आल्या. तरीही, त्यांच्या कार्यकाळात भ्रष्टाचाराचे आरोप आणि कायदा-सुव्यवस्थेतील अडचणी यामुळे अनेक वेळा टीकेला सामोरे जावे लागले. तरीही, त्यांच्या धोरणांनी बिहारमध्ये सामाजिक न्याय आणि समता प्रस्थापित करण्याचा मार्ग दाखवला.



राष्ट्रीय जनता दल (RJD) ची स्थापना

RJD स्थापनेमागची पार्श्वभूमी

१९९७ मध्ये लालू प्रसाद यादव यांनी राष्ट्रीय जनता दल (RJD) ची स्थापना केली. तेव्हा काँग्रेस आणि जनता दलमधील अंतर्गत मतभेद आणि धोरणात्मक फरकामुळे त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र पक्ष सुरु करण्याचा निर्णय घेतला. या नव्या पक्षाचा मुख्य उद्देश होता – मागासवर्गीय, दलित, मुस्लिम आणि ग्रामीण भागातील लोकांना एकत्र आणून सामाजिक आणि राजकीय शक्ती निर्माण करणे.

पक्षाचे धोरण आणि राजकीय दृष्टिकोन

RJD नेहमीच सामाजिक न्याय, धर्मनिरपेक्षता आणि बहुजन हिताय या तत्त्वांवर आधारित राहिले. लालूंचा पक्ष हिंदुत्ववादी राजकारणाच्या विरोधात उभा राहिला आणि बिहारमध्ये सामाजिक समतेच्या विचारांना चालना दिली. त्यांच्या धोरणांमुळे गरीब, दलित आणि मागासवर्गीय समाजाला शक्ती आणि प्रतिनिधित्व मिळाले.

लालू यादव यांच्या पत्नी राबडी देवी यांनी मुख्यमंत्री पद भूषवले, ज्यामुळे महिला नेतृत्व आणि सशक्तिकरणावर नवीन चर्चेला चालना मिळाली. RJD आजही बिहारमध्ये एक महत्त्वाची राजकीय शक्ती आहे, आणि त्यांच्या वारशाला पुढे नेणारा नेतृत्व आता त्यांच्या पुत्र तेजस्वी यादव आहेत.


चारा घोटाळा प्रकरण

घोटाळ्याची पार्श्वभूमी

लालू प्रसाद यादव यांचं राजकीय जीवन चिरंतन लोकप्रियतेने भरलेलं असलं, तरी चारा घोटाळा हा त्यांचा सर्वात वादग्रस्त प्रसंग ठरला. १९९० ते १९९६ या काळात बिहारच्या पशुपालन विभागात सरकारी निधीचा मोठा गैरवापर झाला. कोट्यवधी रुपयांचा चारा आणि निधी चुकीच्या मार्गाने वापरण्याचे आरोप या प्रकरणाशी जोडले गेले, ज्यामुळे लालूंच्या प्रतिमेला मोठा धक्का बसला.

न्यायालयीन कारवाई आणि शिक्षा

CBI ने या घोटाळ्याची सखोल चौकशी केली. लालू प्रसाद यादव यांच्यावर भ्रष्टाचाराचे गंभीर आरोप दाखल झाले आणि त्यांना न्यायालयीन प्रक्रिया सुरू होण्यापूर्वी अटकही करण्यात आली. अनेक वर्षांच्या न्यायालयीन लढाईनंतर, त्यांना शिक्षा सुनावण्यात आली आणि काही काळ तुरुंगवास देखील भोगावा लागला.

लोकप्रियतेवर परिणाम

या घोटाळ्यामुळे त्यांच्या राजकीय प्रतिमेला तात्पुरता धक्का लागला, तरी लोकांमधील त्यांच्या लोकप्रियतेवर पूर्णपणे परिणाम झाला नाही. आजही लालू यादव हे बिहारच्या राजकारणातील एक महत्त्वाचे नाव आहे आणि त्यांच्या नेतृत्वाची छाप जनतेच्या मनात कायम आहे.


लालू प्रसाद यादव यांचे भाषण कौशल्य आणि जनसंपर्क

ग्रामीण भाषाशैली आणि विनोदी वक्तृत्व

लालू प्रसाद यादव यांचे भाषण हे त्यांच्या राजकीय यशाचं गुपित मानलं जातं. ते बोलताना फार किचकट शब्दांचा वापर करत नसत; त्यांची शैली सोप्या, ग्रामीण बोलीतली आणि सरळ असायची, ज्यामुळे सामान्य माणूस लगेचच त्यांच्याशी जोडला जात असे.

The Union Minister for Railways, Shri Lalu Prasad, addressing the economic editors? Conference - 2006,
Attribution: Ministry of Railways
The Union Minister for Railways Shri Lalu Prasad addressing the Economic Editors? Conference – 2006,

त्यांच्या भाषणात हास्यविनोद, उपमा आणि ग्रामीण जीवनातील उदाहरणं असायची, ज्यामुळे ऐकणाऱ्यांना लगेच ओळख वाटायची आणि विश्वास निर्माण होत असे. लालूजी राजकीय गूढता टाळून, सरळ आणि प्रामाणिक संवाद साधत, जनतेच्या मनात आपली छाप सोडत.

त्यांच्या या शैलीमुळे त्यांचे शब्द जनतेच्या हृदयात घर करायचे, आणि कोणत्याही सभेतील उपस्थित लोक त्यांच्या विचारांशी सहज सहमत होत. सरळपणा + आत्मीयता = लालूजींचे भाषण कौशल्य – हे त्यांच्या लोकप्रियतेचं मोठं कारण ठरलं.

लालू यादव आणि मीडिया हाताळण्याची कला ( lalu prasad yadav news )

लालू प्रसाद यादव यांचा मीडिया समोरचा अंदाज वेगळाच आणि हटके होता. पत्रकार परिषदांमध्ये ते नेहमीच सहज आणि विनोदी शैलीत बोलत, अगदी पत्रकारांनाही हसवत असत. त्यांच्या हजरजबाबीपणामुळे, कोट्याळ भाषेच्या शैलीमुळे आणि आत्मविश्वासामुळे पत्रकार वर्गही त्यांच्याकडे आकर्षित होत असे.

त्यांच्या मुलाखती अनेकदा व्हायरल झाल्या, आणि आजच्या सोशल मीडियाच्या युगातही त्या जुने क्लिप्स लोकांना आनंद देतात. ते फक्त बोलकं नसून, लोकांशी संपर्क साधण्याचं कौशल्य जाणत होते.

जनसंपर्काबाबतही त्यांनी अत्यंत प्रामाणिकता आणि जाणीव दाखवली. उदाहरणार्थ, रेल्वे मंत्री असताना सामान्य डब्यांमध्ये प्रवास करणं, स्टेशनवर थेट प्रवाशांशी संवाद साधणं – ही छोटी पण प्रभावी पावलं त्यांच्या लोकाभिमुख नेतृत्वाची खरी छाया दर्शवतात.


रेल्वे मंत्री म्हणून ऐतिहासिक कार्यकाळ

लालू यादव आणि रेल्वेचे चमत्कारिक पुनरुज्जीवन

२००४ ते २००९ या काळात लालू प्रसाद यादव यांनी भारताचे रेल्वे मंत्री म्हणून काम करताना इतिहास रचला. त्यावेळी भारतीय रेल्वे आर्थिक संकटात सापडलेली होती, पण लालूंच्या स्ट्रॅटेजिक निर्णयांनी आणि ग्रामीण दृष्टिकोनाने रेल्वेला नफ्यात आणलं. तब्बल ₹२०,००० कोटींचा नफा मिळवणं त्या काळात एक मोठं आर्थिक यश मानलं जातं.

त्यांनी रेल्वेत कोचेसचे पुनर्वापर, अन्न वितरण प्रणालीत सुधारणा, आणि जनरल डब्यांचे दर्जात्मक उन्नतीसारखे उपाय अमलात आणले. शेतकऱ्यांना रेल्वेद्वारे थेट बाजारपेठेत पोहोचवण्याची सोय केली, ज्यामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवा वेग मिळाला.

आयआयएमसारख्या प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये ‘केस स्टडी’

लालूंच्या रेल्वे यशावर आधारित ‘केस स्टडी’ आयआयएम-अहमदाबाद आणि अन्य व्यवस्थापन संस्थांमध्ये शिकवली जाते. विचार करा – ग्रामीण पार्श्वभूमी असलेला नेता, ज्याचे निर्णय भारतातील सर्वोत्तम स्कूल्समध्ये अभ्यासले जात आहेत!

त्यांनी सिद्ध केलं की राजकारणात आणि प्रशासकीय कामकाजात ग्रामीण बुद्धिमत्तेचीही मोठी किमया असते. खर्चवाढ न करता नफा वाढवणं, आणि लोकाभिमुख निर्णय घेणं – हे कार्यव्यवसायातही फार कठीण मानलं जातं, पण लालू यादवांनी ते सहज साध्य करून दाखवलं.


कुटुंब आणि वारसा

राबडी देवी यांची मुख्यमंत्रीपदाची कारकीर्द

चारा घोटाळ्यामुळे मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा देताना लालू प्रसाद यादव यांनी सर्वांच्याच अपेक्षांना उलट एक धाडसी निर्णय घेतला – त्यांनी आपल्या पत्नी राबडी देवी यांना बिहारचे मुख्यमंत्री बनवलं. ही घोषणा अनेकांनाच धक्का देणारी ठरली आणि त्यावर टीका देखील झाली.

तरीही, राबडी देवी यांनी नवख्या अनुभवासोबतही प्रशासन सांभाळण्याचा प्रयत्न केला. लालूंच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी राज्य चालवलं आणि सरकारच्या कामकाजात स्थिरता राखली.

या निर्णयातून एक सशक्त संदेश मिळतो – एका सामान्य गृहिणीला सर्वोच्च पदावर पोहचवता येऊ शकते. राबडी देवींच्या काळात महिलांसाठी धोरणे तयार केली गेली आणि महिला सक्षमीकरणासाठी पावले उचलली गेली. ही धोरणे आजही RJD च्या सामाजिक न्याय आणि महिला सशक्तीकरणाच्या दृष्टिकोनाचा भाग आहेत.

लालू प्रसाद याधव यांचे सुपुत्र तेजस्वी यादव ( Tejashwi yadav ),
Attribution: Information and Public Relations Department, Government of Bihar
लालू प्रसाद याधव यांचे सुपुत्र तेजस्वी यादव ( Tejashwi yadav )

तेजस्वी यादव आणि भावी नेतृत्व ( lalu prasad yadav children )

लालू प्रसाद यादवांचा राजकीय वारसा आता त्यांच्या सुपुत्र तेजस्वी यादवच्या हातून पुढे चालू आहे. एकेकाळी क्रिकेटपटू असलेल्या तेजस्वीने राजकारणात सक्रिय होण्याचा निर्णय घेतला आणि लवकरच RJD चा प्रमुख चेहरा बनला. त्यांनी बिहार विधानसभेत प्रभावी विरोधी नेते म्हणून आपली छाप सोडली आणि २०२० च्या विधानसभा निवडणुकीत RJD ला सर्वाधिक जागा मिळवून दिल्या.

तेजस्वीमध्ये त्यांच्या वडिलांसारखीच प्रभावी वक्तृत्वशैली, सामाजिक न्यायाची तळमळ आणि तरुण उत्साह दिसून येतो. त्यामुळे लालू प्रसाद यादवांचा वारसा पक्षात आणि समाजाच्या न्यायाच्या लढ्यात पुढे चालू राहणार, याची खात्री वाटते.


समाजातील प्रभाव आणि लोकांवरील परिणाम

बहुजन समाजासाठी आवाज

लालू प्रसाद यादव हे फक्त राजकीय नेते नाहीत, तर समाज सुधारक आणि बहुजन चळवळीचे प्रतीक आहेत. त्यांनी नेहमीच शोषित, दुर्बल आणि मागासवर्गीय लोकांसाठी आवाज उठवला, आणि त्यांच्या निर्णयांनी आणि धोरणांनी या समाजघटकांना राजकारणात आणि समाजात मान्यतेची जागा मिळवून दिली.

लालूंनी जातीय भेदभावाच्या भिंती मोडण्याचा प्रयत्न केला आणि सामान्य लोकांना सत्ता आणि नेतृत्वाची खरी अर्थ ओळख करून दिली. त्यांच्या विचारांनी आणि कृतींनी अनेक लहान नेत्यांना मार्गदर्शन आणि प्रेरणा दिली, ज्यामुळे समाजातील विविध घटकांमध्ये सशक्तीकरणाची लहरी पसरल्या.


राजकारणातील टिकास्त्र आणि वादग्रस्त निर्णय

राजकीय विरोधकांशी लालूंचा संघर्ष

लालू प्रसाद यादव यांचे राजकीय जीवन नेहमीच संघर्षांनी भरलेले राहिले. काँग्रेस, भाजप, जनता दलसारख्या मोठ्या पक्षांशी सामना करावा लागला, तर पक्षातील अंतर्गत गटबाजीसुद्धा त्यांना आव्हान देत राहिली. पण लालूंना याची चिंता कधीच नव्हती; कारण त्यांचा फोकस नेहमी वंचित, दुर्बल आणि मागासवर्गीय जनतेवर राहायचा.

ते विरोधकांना नेहमीच ‘एलिट वर्गाचे प्रतिनिधी’ म्हणून चित्रित करत आणि सामान्य लोकांना आपल्या बाजूने उभे करण्याचे कौशल्य त्यांच्याकडे होते. त्यांच्या राजकीय सभांमध्ये हास्यविनोद, उपमा, आणि सरळ संवाद यामुळे विरोधकांवर टीका करताही गर्दी हसत राहायची. या शैलीमुळे लालूंच्या भाषणांना नेहमीच जनतेमध्ये उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असे आणि ते चर्चेचा विषय बनायचे.

वादग्रस्त विधानं आणि परिणाम

लालू यांनी अनेकदा वादग्रस्त विधानं केली – गोध्रा हत्याकांडावर मत, केंद्र सरकारवर कठोर टीका, किंवा धर्मनिरपेक्षतेवर केलेले विधान. काही वेळा या वक्तव्यांमुळे राजकीय वाद उठत असत, परंतु त्यांचा उद्देश नेहमी सामान्य जनतेच्या हितासाठी आवाज उठवणे हा होता.

त्यांच्या निर्णयांवर देखील टीका झाली, जसे की पत्नीस मुख्यमंत्री बनवणे, पक्षात परिवारवादाचा आरोप, किंवा चारा घोटाळा प्रकरण. तरीही या सर्व वादग्रस्त प्रसंगांमुळे लालू कायम चर्चेत राहिले आणि जनतेशी थेट संवाद साधत राहिले. त्यांच्या नेतृत्वाने दाखवले की, विरोधकांचा सामना करणे आणि जनतेशी जोडून राहणे या दोन्ही गोष्टी राजकीय यशासाठी महत्त्वाच्या आहेत.


राजकीय वारसा आणि वर्तमानातील स्थिती

RJD चे आजचे स्थान आणि भविष्य

राष्ट्रीय जनता दल (RJD) आजही बिहारच्या राजकारणात एक मजबूत आणि महत्त्वाचा पक्ष म्हणून उभा आहे. तेजस्वी यादव यांच्या नेतृत्वाखाली RJD अधिक युवा, आधुनिक आणि डिजिटल युगाशी सुसंगत बनत आहे. पक्षाने नेहमीप्रमाणे मागासवर्गीय आणि अल्पसंख्याक समाजासाठी आपली बांधिलकी जपली आहे, आणि आता हे धोरण सुसंगतपणे सोशल मीडियाद्वारे जनतेपर्यंत पोहोचवले जात आहे.

तेजस्वी यादव यांनी बेरोजगारी, शिक्षण, आरोग्य आणि ग्रामीण विकास यासारख्या मुद्यांवर ठाम भूमिका घेतली आहे. त्यामुळे लालू प्रसाद यादव यांचा वारसा केवळ भावनिक स्मृतीत नाही, तर कार्यक्षम आणि परिणामकारक राजकीय धोरणातही प्रकट होतो. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली पक्षाने समाजातील दुर्लक्षित घटकांचे आवाज नेहमीच उंचावले आहेत.

भविष्यात लालू यादव जरी प्रत्यक्ष राजकारणात फार दिसत नसले, तरी पक्षासाठी ते एक मार्गदर्शक आणि अनुभवाचे स्त्रोत आहेत. त्यांच्या शिकवणी आणि मार्गदर्शनामुळे RJD भविष्यातही बिहारच्या सत्तेसाठी आणि समाजवादी विचारधारेच्या प्रसारासाठी एक महत्त्वाचा खेळाडू राहणार आहे.


लालू यादव – बहुजन समाजाचे युगपुरुष

लालू प्रसाद यादव फक्त एक राजकीय नेते नव्हते; ते बहुजन समाजासाठी एक मार्गदर्शक आणि प्रेरणास्थान होते. त्यांनी खेड्यापाड्यांतील सामान्य माणसाला राजकारणात मान्यता दिली, समाजातील जातीय भिंती तोडल्या, आणि ‘सामाजिक न्याय’ या संकल्पनेला वास्तविक आकार दिला.

त्यांचा जीवनप्रवास अनेक चढ-उतारांनी भरलेला होता – संघर्ष, टीका, तुरुंगवास – तरीही त्यांच्या जनतेशी असलेल्या जवळीक आणि आत्मीयतेमुळे ते आजही लोकांच्या मनात ‘आपला नेता’ म्हणून जिवंत आहेत. लालूंच्या शैलीत एक वेगळे करिष्मा होता – शब्दात हसू, संवादात साधेपणा, आणि जनता समोर प्रामाणिकपणा.

भारतीय राजकारणात अशा व्यक्तिमत्त्वाची छाप दीर्घकाळ स्मरणात राहील, आणि त्यांच्या नेतृत्वाने समाजाच्या दुर्लक्षित वर्गांना जो अधिकार आणि मान मिळवून दिला, तो युगभर प्रेरणादायी राहणार आहे.


वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

1. लालू प्रसाद यादव यांची सर्वात मोठी राजकीय कामगिरी कोणती होती?
त्यांनी भारतीय रेल्वेला नफ्यात आणणं आणि सामाजिक न्यायासाठी कार्य करणं ही त्यांची सर्वात मोठी कामगिरी मानली जाते.

2. RJD पक्षाची स्थापना कधी आणि कशासाठी झाली?
१९९७ मध्ये लालू प्रसाद यादव यांनी RJD ची स्थापना मागासवर्गीय, दलित, मुस्लिम आणि वंचित समाजासाठी राजकीय व्यासपीठ देण्यासाठी केली.

3. लालू यादव यांचा वारसा आज कोण पुढे नेत आहे?
त्यांचा सुपुत्र तेजस्वी यादव RJD चे प्रमुख नेते असून, आज त्यांच्या राजकीय वारशाला पुढे नेत आहेत.

4. चारा घोटाळा काय होता आणि त्यात लालू यादव यांची भूमिका काय होती?
चारा घोटाळा हा पशुपालन खात्यातील कोट्यवधी रुपयांचा भ्रष्टाचार होता, ज्यामध्ये लालू यादव यांच्यावर आरोप झाले आणि त्यांना शिक्षा देखील झाली.

5. लालू यादव यांचा समाजावर काय प्रभाव राहिला आहे?
त्यांनी वंचित वर्गाला राजकारणात स्थान मिळवून दिलं, सामाजिक समतेसाठी काम केलं, आणि बिहारच्या राजकारणात नवा अध्याय सुरू केला.


जर तुम्हाला हा लेख आवडला असेल,
Itihasika07 ला Follow करा
▶ ही पोस्ट इतरांपर्यंत पोहोचवा
▶ आणखी अशा प्रेरणादायी कथा वाचा