संसदेत असं काय घडलं की भाजप आणि काँग्रेसचे खासदार आमनेसामने आले. आम्ही तुम्हाला त्या 30 मिनिटांचा किस्सा सांगत आहोत जेव्हा दोन गटांमध्ये संघर्ष झाला होता.
संसदेत नेमकं काय घडलं? – त्या ३० मिनिटांची संपूर्ण कथा
गुरुवारी संसदेत जे घडलं, ते केवळ गदारोळ नव्हता, तर भारतीय लोकशाहीच्या इतिहासातील एक तणावपूर्ण क्षण ठरला. भाजपचे दोन खासदार गंभीर जखमी झाले, त्यांना टाके पडले आणि याच घटनेच्या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्यावर गुन्हा दाखल झाला. आरोप गंभीर आहेत – खासदारांना मारहाण केल्याचा.
मात्र खरा प्रश्न असा आहे की, त्या अर्ध्या तासात संसद परिसरात नेमकं काय घडलं? परिस्थिती इतकी चिघळलीच कशी की लोकप्रतिनिधी एकमेकांशी बाचाबाचीपर्यंत पोहोचले? प्रत्यक्षदर्शींच्या हवाल्याने पाहूया त्या ३० मिनिटांची क्रमवार कहाणी.
भाजपचा मकरद्वारवरील आंदोलनाचा निर्णय
या अधिवेशनात पहिल्यांदाच भाजपने संसद परिसरात मकरद्वार येथे आंदोलन करण्याचा निर्णय घेतला. गुरुवारी सकाळी १० वाजता हे आंदोलन करण्याचे ठरले होते.
भाजपची भूमिका स्पष्ट होती –
काँग्रेसने गेल्या अनेक वर्षांत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा अपमान केला, याबाबत त्यांनी जाहीर माफी मागावी, अशी मागणी भाजपकडून करण्यात येत होती.
१०.१५ वाजता मकरद्वारवर भाजप खासदारांची गर्दी
सकाळी साधारण १०.१५ वाजता, भाजपचे १०० पेक्षा अधिक खासदार मकरद्वार परिसरात एकत्र जमले. हातात पक्षाचे झेंडे, घोषणा, आणि समोर कॅमेरे – वातावरण पूर्णपणे आंदोलनात्मक झाले होते.
खासदार माध्यमांशी संवाद साधत होते, आपली भूमिका मांडत होते आणि सरकारच्या बाजूने आक्रमकपणे बोलत होते. त्या वेळी परिस्थिती नियंत्रणात होती, पण तणाव जाणवू लागला होता.
२० मिनिटांतच चित्र बदललं – इंडिया ब्लॉकचा प्रवेश
भाजपच्या आंदोलनाला अवघे २० मिनिटे उलटली असतील, आणि तेवढ्यात परिस्थितीला वेगळेच वळण लागले.
प्रियंका गांधी वड्रा यांच्या नेतृत्वाखाली इंडिया ब्लॉकच्या खासदारांचा मोठा गट मकरद्वारकडे येताना दिसला. हा गट थेट तिथे पोहोचलेला नव्हता, तर त्यांनी डॉ. भीमराव आंबेडकर यांच्या पुतळ्यापासून जुन्या संसद भवनाला प्रदक्षिणा घालून मकरद्वारकडे कूच केली होती.
विरोधी पक्षांचा संयुक्त मोर्चा
या मोर्चामध्ये केवळ काँग्रेस नव्हती. प्रियंका गांधींसोबत
- डीएमके,
- समाजवादी पक्ष,
- आणि डावे पक्ष
यांचेही अनेक खासदार उपस्थित होते.
यामुळे मकरद्वार परिसरात दोन भिन्न राजकीय विचारांचे गट समोरासमोर आले. जागा मर्यादित, लोकसंख्या जास्त, घोषणा आणि आरोप-प्रत्यारोप सुरू – आणि इथूनच तणाव वाढू लागला.
तणावाची ठिणगी आणि बाचाबाची
प्रत्यक्षदर्शी सांगतात की, सुरुवातीला केवळ घोषणा आणि शब्दांच्या पातळीवर संघर्ष होता. मात्र दोन्ही बाजूंच्या खासदारांनी पुढे सरकण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर ढकलाढकली सुरू झाली.
याच क्षणी गोंधळ उडाला. सुरक्षारक्षकांना मध्ये पडावे लागले, पण गर्दी, आवाज आणि गोंधळ इतका वाढला की काही क्षणांसाठी परिस्थिती हाताबाहेर गेली.
जखमी खासदार आणि राजकीय आरोप
या गोंधळात भाजपचे दोन खासदार गंभीर जखमी झाले, त्यांना वैद्यकीय उपचार घ्यावे लागले आणि टाकेही पडले. यानंतर भाजपकडून थेट काँग्रेस नेतृत्वावर आरोप करण्यात आले.
भाजपच्या तक्रारीवरून राहुल गांधी यांच्यावर गुन्हा दाखल करण्यात आला. त्यांच्यावर खासदारांना मारहाण केल्याचा आरोप करण्यात आला असला, तरी काँग्रेसकडून हे आरोप फेटाळण्यात आले.
प्रश्न कायम – जबाबदार कोण?
ही घटना फक्त एका पक्षावर आरोप करण्यापुरती मर्यादित नाही. संसद परिसरात, लोकशाहीच्या मंदिरात, अशी परिस्थिती निर्माण होणं हे अनेक प्रश्न उपस्थित करतं.
त्या ३० मिनिटांनी केवळ दोन खासदार जखमी झाले नाहीत, तर भारतीय संसदीय परंपरेवरही प्रश्नचिन्ह उभं केलं.
खरं नेमकं काय घडलं, जबाबदारी कुणाची, आणि याचे राजकीय परिणाम काय असतील – हे येणारा काळच ठरवेल. मात्र गुरुवारचा तो अर्धा तास संसद इतिहासात नक्कीच लक्षात राहील.
संघर्ष कसा निर्माण झाला?
संसद परिसरातील तणाव अचानक निर्माण झाला असे नाही, तर तो हळूहळू चिघळत गेला. प्रत्यक्षदर्शींनुसार, जेव्हा काँग्रेसचा मोर्चा मकरद्वारच्या दिशेने पुढे सरकत होता, तेव्हा तेथे तैनात असलेल्या सीआयएसएफच्या सुरक्षा पथकाने परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी मोर्चा दुसऱ्या प्रवेशद्वाराकडे वळवण्याचा प्रयत्न केला.
मात्र, प्रियंका गांधी वड्रा यांच्या नेतृत्वाखालील काँग्रेस खासदारांनी हा मार्ग स्वीकारला नाही. ते जुन्या संसद भवनाच्या प्रवेशद्वाराजवळून पुढे जात राहिले. याच ठिकाणी भाजपचे खासदार आधीच उपस्थित होते, आणि दोन विरोधी राजकीय गट समोरासमोर आले.
समोरासमोर आल्यानंतर वाढलेला तणाव
या टप्प्यावर वातावरण अधिकच तापले. याच दरम्यान राहुल गांधी चमकदार निळ्या रंगाचा टी-शर्ट परिधान करून घटनास्थळी आले. त्यांची उपस्थिती लक्ष वेधणारी ठरली आणि दोन्ही बाजूंमधील शब्दयुद्धाला अधिक धार मिळाली.
क्षणातच दोन्ही पक्षांतील खासदारांमध्ये शाब्दिक युद्ध सुरू झाले. आरोप-प्रत्यारोप, मोठ्या आवाजात घोषणा आणि समोरच्या गटाला आव्हान देणारे हावभाव यामुळे परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण बनली.
मकरद्वारसमोरील घोषणांचा रणसंग्राम
मकरद्वारसमोरील मोकळ्या सर्कलमध्ये त्या वेळी सुमारे दीडशे ते दोनशे खासदार उपस्थित होते. काँग्रेस खासदारांच्या हातात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे फलक होते. ते गृहमंत्री अमित शहा यांच्या विरोधात जोरदार घोषणाबाजी करत होते आणि “जय भीम”च्या घोषणांनी परिसर दुमदुमून गेला होता.
याला भाजप खासदारांनीही तितक्याच आक्रमकपणे उत्तर दिले. काँग्रेस नेत्यांसमोर उभे राहत त्यांनी “शेम ऑन काँग्रेस” अशा घोषणा मोठ्या आवाजात दिल्या. दोन्ही बाजूंनी घोषणांचा आवाज वाढत गेला आणि शब्दांची जागा हळूहळू धक्काबुक्कीने घ्यायला सुरुवात झाली.
तणावातून गोंधळाकडे
सुरुवातीला केवळ घोषणा आणि शाब्दिक वाद असलेला हा संघर्ष काही क्षणांतच अवघड आणि धोकादायक वळणावर पोहोचला. मर्यादित जागा, मोठी गर्दी आणि तीव्र राजकीय भावना—या सगळ्यांचा परिणाम म्हणजे संसद परिसरात निर्माण झालेला तो गोंधळ, ज्याचे पडसाद नंतर संपूर्ण देशात उमटले.
हा केवळ दोन पक्षांतील संघर्ष नव्हता, तर तो संसदीय शिस्त, लोकशाही परंपरा आणि राजकीय संयम यांच्याबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित करणारा प्रसंग ठरला.
खरा संघर्ष तर इथून निर्माण झाला
सकाळी साधारण ११ वाजण्याच्या सुमारास परिस्थितीने खऱ्या अर्थाने गंभीर वळण घेतले. प्रत्यक्षदर्शींनुसार, राहुल गांधी आणि प्रियंका वड्रा यांच्या नेतृत्वाखालील काँग्रेस खासदारांनी त्यांच्या समोर बसलेल्या भाजप खासदारांना मागे टाकत मकरद्वार मार्गे संसदेत प्रवेश करण्याचा निर्णय घेतला.
याच क्षणी वातावरण तापले. दोन्ही गटांमध्ये जोरदार बाचाबाची सुरू झाली. आवाज चढले, हातवारे झाले आणि गर्दी अधिकच दाट झाली. काही क्षणांतच गोंधळाच्या त्या क्षणांमध्ये भाजपचे खासदार प्रताप सारंगी मकरद्वारच्या पायऱ्यांजवळ पडताना दिसले. त्यांच्या डोक्यातून रक्तस्त्राव होत असल्याचे दृश्य उपस्थितांना हादरवणारे होते.
प्रताप सारंगी यांनी तिथेच आरोप केला की, राहुल गांधींनीच आपल्याला धक्का दिल्यामुळे आपण खाली पडलो. या घटनेनंतर संसद परिसरातील तणाव आणखी वाढला.
असे भाजप खासदाराने तक्रारीत म्हटले आहे
या घटनेबाबत वडोदरा येथील भाजप खासदार हेमांग जोशी यांनी अधिकृत तक्रार दाखल केली. तक्रारीत त्यांनी सांगितले की,
“सकाळी साधारण १० वाजता मी, मुकेश राजपूत, प्रकाश राव सारंगी आणि राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA) चे इतर सहकारी खासदार संसदच्या मकरद्वाराजवळ शांततापूर्ण पद्धतीने आंदोलन करत होतो.”
जोशी पुढे म्हणतात की, १०.४० ते १०.४५ च्या दरम्यान राहुल गांधी घटनास्थळी पोहोचले. संसद सुरक्षा कर्मचाऱ्यांनी ठरवून दिलेल्या प्रवेश मार्गाने जाण्याची विनंती केली असतानाही,
“राहुल गांधींनी त्या सूचनांकडे दुर्लक्ष केले आणि शांततापूर्ण आंदोलकांकडे बळजबरीने पुढे सरसावत आले. यामागे आमच्या आंदोलनात व्यत्यय आणण्याचा आणि एनडीएच्या खासदारांना शारीरिक इजा करण्याचा हेतू होता,”
असा आरोप त्यांनी आपल्या तक्रारीत केला आहे.
आता खासदारांची अवस्था कशी आहे?
या गोंधळानंतर जखमी झालेले खासदार प्रतापचंद्र सारंगी यांनीही आपली बाजू मांडली. त्यांनी राहुल गांधींवर थेट आरोप करत म्हटले,
“राहुल गांधींनी माझ्यावर पडलेल्या खासदाराला धक्का दिला. त्यामुळे मी खाली पडलो. मी पायऱ्यांजवळ उभा होतो, तेव्हा ते पुढे आले आणि धक्का दिला. त्यानंतर एक खासदार माझ्यावर कोसळला.”
याच घटनेत भाजप खासदार मुकेश राजपूत यांनीही आपल्याला धक्काबुक्की झाल्याचा दावा केला.
दरम्यान, जखमी खासदारांना आरएमएल रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. रुग्णालयाचे अधिकारी संजय शुक्ला यांनी माहिती देताना सांगितले,
“दोन खासदार आमच्याकडे उपचारासाठी आले होते. दोघांच्या डोक्याला दुखापत झाली होती आणि त्यांचा रक्तदाबही वाढलेला होता. प्रताप सारंगी वयोवृद्ध आहेत, आणि त्यांच्या वयात अशा प्रकारची दुखापत गंभीर ठरू शकते.”
हा सगळा प्रसंग केवळ एका क्षणाचा गोंधळ नव्हता, तर तो संसदेच्या पायऱ्यांवर उभ्या असलेल्या लोकशाहीच्या संयमाचीही परीक्षा घेणारा होता—जिथे शब्दांपासून सुरू झालेला संघर्ष काही क्षणांतच शारीरिक धक्काबुक्कीपर्यंत पोहोचला.
या कलमांखाली एफआयआर नोंदवला
मिळालेल्या माहितीनुसार, दिल्ली पोलिसांनी राहुल गांधींवर भारतीय दंड संहितेच्या कलम 109 अंतर्गत “हत्येचा प्रयत्न” या आरोपाखाली गुन्हा दाखल न करण्याचा निर्णय घेतला आहे. मात्र, याचा अर्थ प्रकरण हलकं घेतलं जात आहे असा नाही. कारण नवीन भारतीय न्याय संहिता (BNS) अंतर्गत त्यांच्या विरोधात वेगवेगळ्या गंभीर कलमांखाली एफआयआर नोंदवण्यात आला आहे.
या एफआयआरमध्ये BNS चे कलम 117, 125, 131 आणि 3(5) लागू करण्यात आले आहेत. प्रत्येक कलमाचा अर्थ आणि त्यामागचा कायदेशीर संदर्भ समजून घेतला तर प्रकरणाची गंभीरता अधिक स्पष्ट होते.
कलम 117 हे स्वेच्छेने गंभीर दुखापत केल्यासंबंधी आहे. म्हणजेच, एखाद्या व्यक्तीला जाणीवपूर्वक इजा झाल्याचा आरोप असल्यास हे कलम लागू होते.
कलम 125 इतरांच्या जीवनाला किंवा वैयक्तिक सुरक्षिततेला धोका निर्माण केल्याच्या संदर्भात वापरले जाते. म्हणजे, एखाद्या कृतीमुळे लोकांच्या सुरक्षिततेवर थेट परिणाम झाला, असा आरोप या कलमातून करण्यात येतो.
तर कलम 131 हे फौजदारी शक्ती वापरण्याशी संबंधित आहे—म्हणजेच बळाचा किंवा जबरदस्तीचा वापर करून परिस्थिती हाताळल्याचा आरोप.
सामूहिक गुन्हेगारीचा मुद्दा – कलम 3(5)
या प्रकरणात आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे BNS कलम 3(5). हे कलम सामूहिक गुन्हेगारी कृत्यांवर लागू होते. याचा अर्थ असा की,
जर एखादा गुन्हा समूहाने मिळून केला गेला असेल, तर त्या समूहातील प्रत्येक सदस्य—तो थेट कृतीत सहभागी असो किंवा नसो—तितकाच दोषी धरला जाऊ शकतो.
कायदेशीर भाषेत सांगायचं झालं, तर गुन्हा सामूहिक स्वरूपाचा असल्यास जबाबदारीही सामूहिकच मानली जाते. यामुळेच हे कलम प्रकरणात विशेष महत्त्वाचं ठरत आहे.
पुढील तपास कोण करणार?
या एफआयआरची चौकशी आता दिल्ली पोलिसांची गुन्हे शाखा (Crime Branch) करणार आहे. साधारणपणे, जेव्हा प्रकरण संवेदनशील किंवा उच्च-प्रोफाइल असते, तेव्हा गुन्हे शाखेकडे तपास सोपवला जातो.
गुन्हे शाखा साक्षीदारांचे जबाब, व्हिडिओ फुटेज, सुरक्षा कर्मचाऱ्यांचे अहवाल आणि घटनास्थळी उपस्थित खासदारांची माहिती अशा विविध पुराव्यांच्या आधारे तपास पुढे नेणार आहे.
म्हणजेच, हा विषय आता केवळ राजकीय आरोप-प्रत्यारोपापुरता मर्यादित न राहता, कायदेशीर प्रक्रियेच्या चौकटीत प्रवेश करत आहे—जिथे प्रत्येक पाऊल पुराव्यांवर आणि तपासावर अवलंबून असणार आहे.
हा संपूर्ण घटनाक्रम पाहता, संसद परिसरातील त्या काही मिनिटांचा गोंधळ आता कायद्याच्या तपासाच्या कक्षेत पोहोचला आहे, आणि पुढील दिवसांत या प्रकरणावर राजकीय आणि न्यायालयीन दोन्ही पातळ्यांवर घडामोडी वाढण्याची शक्यता आहे.
काय म्हणाले राहुल गांधी?
आपल्यावर लावण्यात आलेल्या आरोपांवर राहुल गांधी यांनीही आपली बाजू स्पष्ट केली आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, त्या दिवशी सर्व खासदार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या पुतळ्यापासून शांततेत संसद भवनाकडे कूच करत होते. कोणताही गोंधळ घालण्याचा किंवा संघर्ष उभा करण्याचा आमचा उद्देश नव्हता, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.
राहुल गांधी म्हणाले की, मकरद्वारजवळ भाजपचे काही खासदार लाठ्या आणि फलक हातात घेऊन उभे होते, आणि आम्हाला संसदेत प्रवेश करण्यापासून अडवले जात होते. त्यांच्या मते, ही परिस्थिती मुद्दाम तणाव निर्माण करणारी होती.
पुढे बोलताना त्यांनी या संपूर्ण घटनेमागे लक्ष विचलित करण्याचा प्रयत्न असल्याचा आरोप केला. “मोदीजी देश अदानींना विकत आहेत, पण भाजपला त्या विषयावर चर्चा करायची नाही. त्यामुळे आजच्या घटनेला मुद्दाम मोठं करून दाखवलं जात आहे,” असे राहुल गांधी म्हणाले.
त्यांच्या या वक्तव्यामध्ये, एकीकडे आपण शांततेच्या मार्गाने चालत होतो असा दावा आहे, तर दुसरीकडे सरकार आणि भाजपवर मूळ मुद्द्यांपासून लक्ष हटवण्याचा आरोप आहे. त्यामुळे या प्रकरणात केवळ शारीरिक गोंधळ नव्हे, तर राजकीय आरोप-प्रत्यारोपांचाही जोरदार संघर्ष पाहायला मिळतो आहे.
जर तुम्हाला हा लेख आवडला असेल,
▶ Itihasika07 ला Follow करा
▶ ही पोस्ट इतरांपर्यंत पोहोचवा
▶ आणखी अशा प्रेरणादायी कथा वाचा
▶ Itihasika07 ला Instagram Follow करा
▶ Itihasika07 ला facebook Follow करा
▶ Itihasika07 ला pinterest Follow करा
▶ Itihasika07 whats app channel Follow करा